Sport.pl

Fluid nad derbowymi trybunami, czyli jak to by這 kilkadziesi徠 lat temu [ZDJ犴IA]

Derby Krakowa w latach 30. XX wieku, czyli... 1931: 'Wspania造 s這neczny dzie sprawi, 瞠 przesz這 7000-czna rzesza mi這郾ik闚 pi趾i okr庵貫j zaleg豉 boisko bia這-czerwonych'; 1935: 'Zakwit造 trybuny wielobarwnym obrazem wykwintnych pa i ich towarzysz闚'; 1939: 'Ju prawie jak fina Cupu Anglii...'.
Derby Krakowa z 1934 roku Derby Krakowa z 1934 roku Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Historia derb闚 na starych fotografiach

Historia derb闚 Krakowa ma ju 102 lata. Do tej pory rozegrano a 188 spotka. W statystykach uj皻e s nie tylko mecze ligowe czy pucharowe, ale tak瞠 towarzyskie, jak np. o Herbow Tarcze Krakowa czy podczas okupacyjnych mistrzostw Krakowa. Cz窷ciej wygrywa Wis豉 - 84 zwyci瘰twa, przy 61 Cracovii. Je郵i wzi望 pod uwag tylko najbardziej presti穎we rozgrywki ekstraklasy, to sobotnie derby b璠 70. spotkaniem w najwy窺zej klasy rozgrywkowej. Cracovia wygra豉 20 razy, a 20 zremisowa豉. To jednak dru篡na z ul. Ka逝篡 chodzi z podniesion g這w - wygra豉 bowiem ostatnie derby - 28 wrze郾ia 2014 roku 1:0. W sobot Wis豉 zapowiada rewan.
W derbach Krakowa od pocz徠ku by造 emocje. Tak wygl康a造 w latach 30. XX wieku.

Derby Krakowa z 1931 roku Derby Krakowa z 1931 roku Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dwa gole w minut

17 maja 1931: Cracovia - Wis豉 1:4
Dziennikarzom sportowym nie zawsze udawa這 si zachowa obiektywizm... "Wi郵acy wychodz na drug po這w tak, jakby chcieli 篡wcem po趾n望 swego przeciwnika. 50. minuta. Kisieli雟ki nie daje 瘸dnych szans ani obro鎍om ani bramkarzowi Pas闚 i zn闚 prowadzimy! - czytamy w tygodniku sportowym "Raz, Dwa, Trzy".
Autor z trudem utrzymywa emocje na wodzy, o czym 鈍iadczy m.in. liczba wykrzyknik闚. -Cracovia jest w szoku. Przez pi耩 minut po przerwie nie wysz豉 w豉軼iwie ze swojej po這wy! Ba, nie wysz豉 tak瞠 po wznowieniu gry od 鈔odka po stracie bramki! Przejmujemy od razu pi趾. Otlinowski chyba jeszcze roztrz御a strza Kisieli雟kiego. Reyman uderza zaskakuj帷o i jest 3:1! Euforia w鏚 kibic闚 Bia貫j Gwiazdy. Niecz瘰to bowiem zdarza si, aby w ci庵u jednej zaledwie minuty strzeli dwa gole!".
O 46. derbach Krakowa informowa te "Przegl康 Sportowy". Dziennikarz zacz掖 od opisu okoliczno軼i: "Wspania造 s這neczny dzie sprawi, 瞠 przesz這 7000-czna rzesza mi這郾ik闚 pi趾i okr庵貫j zaleg豉 boisko bia這-czerwonych. 畝r s這neczny utrudni jednak gr, mimo to widownia na brak emocji uskar瘸 si nie mo瞠. Wbiegaj帷ych czerwonych wita burza oklask闚, a zwi瘯szona ich doza oznajmia, 瞠 i gospodarze s na boisku".
Jak si okazuje, Pasy ima造 si r騜nych sposob闚 i Diego Maradona nie by pierwszym, kt鏎y r瘯 umie軼i pi趾 w siatce. W Cracovii ju wcze郾iej wpadli na ten pomys, ale s璠zia nie da si nabra. ?Atakom bia這-czerwonych brak jest wyko鎍zenia. Do pi趾i biegnie r闚nocze郾ie kilku zawodnik闚, przeszkadzaj帷 sobie wzajemnie i uniemo磧iwiaj帷 strza nawet z bliskiej odleg這軼i. Obserwujemy jak Czarnik, po centrze Szumca, nie mog帷 inaczej pi趾i chwyci, umieszcza j pi窷ci w siatce, ponad g這w podbiegaj帷ego Ko幟ina? - relacjonowa "PS".
W latach 30. o fair play tak瞠 nie pami皻ano, a pi趾arze Wis造 tak瞠 mieli problemy, by wznie嗆 si na wy篡ny umiej皻no軼i. "O ile gra by豉 dotychczas 豉dna i efektowna, wskazuj帷a, 瞠 zawody tocz si mi璠zy reprezentantami elity pi趾arskiej, o tyle to, co widzieli鄉y po pauzie, dowodzi wyra幡ie, 瞠 na d逝瞠j ni na 45 minut Wis豉 nie mo瞠 si wyzby swoich brzydkich przyzwyczaje. Rozpoczyna gr brutaln i pe軟 fauli. Celuje w tem Skrynkowicz i Kotlarczyk II. Poniewa za s璠zia albo fauli nie widzi, albo te na nie nie reaguje, zanika dotychczasowy nastr鎩 na boisku i gra traci na warto軼i".

derby KrakowaFot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

 

 

Derby Krakowa z 1932 roku - pi趾arz Wis造 oddaje strza na bramk Cracovii. Derby Krakowa z 1932 roku - pi趾arz Wis造 oddaje strza na bramk Cracovii. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Horoskop by nie pom鏬

12 czerwca 1932: Wis豉 - Cracovia 2:2
52. derby Krakowa tradycyjnie rz康zi造 si swoimi prawami. Cracovia prowadzi豉 po 11 minutach 2:0, ale tylko zremisowa豉. "Tradycyjne spotkanie rywali krakowskich zako鎍zy這 si tym razem nieprzewidywanym wynikiem zar闚no na podstawie horoskop闚, kt鏎e wysuwa造 bia這-czerwonych na faworyta, jako te i wtedy, gdy Cracovia ju w 11-tej zdawa豉 si panem sytuacji. Wytrwa這嗆 Wis造 w tym momencie i skuteczne przetrzymanie naporu przeciwnika, wreszcie zdobycie si na skuteczn ofensyw w drugiej po這wie gry po pauzie, pozwoli這 czerwonym na zdobycie cennego wyr闚nania" - podkre郵a "PS". "Po pauzie gra zmienia charakter. Pomoc Wis造 wobec s豉bej obrony ty堯w gra bardziej defenzywnie. Szczeg鏊nie Kotlarczyk grawituje ku swej bramce, co atakowi Wis造 uniemo磧iwia racjonaln ofenzyw. Cracovia przez pierwszych 20 minut jest w nieznacznej przewadze".

Derby Krakowa z 1935 roku Derby Krakowa z 1935 roku Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Ruchomy wieniec

5 maja 1935: Wis豉 - Cracovia 4:0
61. derby Krakowa opisywa dziennikarz "PS", kt鏎y by mo瞠 by niespe軟ionym pisarzem i lubi przypodoba si w豉dzy. "Oprawa meczu by豉 wspania豉, godna wielkich tradycyj i chlubnych wspomnie. Zasiad w lo篡 prezydent miasta dr. Kaplicki, obok prezesa KZPON gen. Monda. Zakwit造 trybuny wielobarwnym obrazem wykwintnych pa i ich towarzysz闚. Ruchomym wie鎍em otoczy這 boisko 5.000 ludzi. Ale na t這 tej pi瘯nej oprawy pad cie szarej rzeczywisto軼i, cie trosk i bol帷zek naszego stanu pi趾arskiego, podupad貫j klasy i przeci皻no軼i ligowej".
Za s豉b gr dosta這 si pi趾arzom. "By造 utarczki s這wne mniej lub bardziej gor帷e, by造 i starcia do嗆 ostre. Na szcz窷cie nie dosz這 jednak do powa積iejszych incydent闚, nie dosz這 dlatego, 瞠 wynik by wysoki i zwyci瘰twa Wis造 nie mo積a by這 kwestionowa, jakkolwiek wy窺zo嗆 jej zadokumentowana zosta豉 zbyt wielk ilo軼i bramek".
Jeszcze nie umilk造 echa b喚d闚, jakie pope軟i s璠zia Z這tek tydzie temu w meczu Legia Warszawa - Wis豉. A jak si okazuje i w latach 30. dziennikarze nie zostawiali na arbitrze suchej nitki. ?By wi璚 s璠zia, kt鏎y rozczarowa wi瘯szo嗆 i zadowoli niewielu. P. Hauptmann ze Lwowa nie stan掖 na wysoko軼i zadania. Pomijaj帷 ju, i skrzywdzi kilkakrotnie Cracovi, nie potrafi on jednak utrzyma w ryzach tak ci篹kiego meczu. Dziwi si nale篡, i do prowadzenia tak wa積ych zawod闚 nie wydelegowano bardziej rutynowanego arbitra" - krytykowa "PS".

derby KrakowaFot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

 

 

Derby Krakowa z 1937 roku - w akcji bramkarz Cracovii W豉dys豉w Paw這wski. Derby Krakowa z 1937 roku - w akcji bramkarz Cracovii W豉dys豉w Paw這wski. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Sztuczny czynnik walki o prymat

27 maja 1937: Wis豉 - Cracovia 1:1
Ju w 1937 r. byli te kibice, kt鏎zy na mecz chodzili od 鈍i皻a. Z pewno軼i nie l篡li rywali tak jak teraz, ale dawali upust emocjom. "Ramy meczu nie odbiega造 oczywi軼ie od tradycji. By to wielki dzie, w kt鏎ym spotykano na trybunach wyborowe towarzystwo, ucz瘰zczaj帷e na mecze tylko dwa razy do roku. Napr篹ona atmosfera wy豉dowywa豉 si w nerwowych okrzykach i oklaskach, przechylaj帷ych si co raz to w inn stron" - pisa "PS".
Presti spotkania p皻a nogi zawodnikom. "Nastr鎩 udzieli si w niemniejszym stopniu obu zespo這m 鈍iadomym stawki spotkania. Zna by這 w pierwszych uderzeniach pi趾i wp造w nerw闚. Z tego nastroju oswobodzi豉 si najpierw Wis豉. Oczywi軼ie, 瞠 nie pozosta這 to bez wp造wu na poziom spotkania, kt鏎y obraca si" - doda dziennikarz.
Ju w latach 30. uznano, 瞠 starcia Wis造 i Cracovii tworz historia wielkich mecz闚. Tak jak derby Krakowa z 2014 roku (gol Miroslava Covili w doliczonym czasie na 1:0), tak i te z 1937 r. rozstrzygn窸y si w ko鎍闚ce. "Skrz皻ny kronikarz b璠zie m鏬 po latach stwierdzi, 瞠 w przededniu jubileuszu 30-lecia Cracovia zmierzy豉 si ze sw lokaln rywalk i uzyska豉 remisowy wynik. Uzyskany zosta w 86. minucie gry, kiedy chyba nikt ju z 7 tysi璚y widz闚 nie przypuszcza. 瞠 "bia這-czerwonym" uda si jeszcze zdoby cenne wyr闚nanie i urwa jeden punkt. Nie ulega 瘸dnej w徠pliwo軼i, 瞠 gdyby w 86. min kto na boisku "postawi co" na wynik remisowy, ka盥y z widz闚 na pewniaka podj掖by zak豉d. Nikt nie w徠pi bowiem, 瞠 prowadzenie Wis造 1:0 utrzyma si do ko鎍a. Prze鈍iadczenie to wynika這 z fakt闚, zaobserwowanych w ci庵u ca貫go meczu" - konkludowa "PS".
I w tym przypadku mo積a znale潭 por闚nania mi璠zy 188. a 65. derbami Krakowa. "W napadzie "bia這-czerwonych" by jeden gro幡y gracz, kt鏎ego ka盥y ruch nosi w sobie zarodek niebezpiecze雟twa. By nim Skalski na prawym skrzydle". W obecnej Cracovii te jest jeden pi趾arz, kt鏎ego obawia si w豉軼iwie ca豉 liga - Covilo, Serb znakomicie graj帷y g這w.
Dziennikarz "PS" wysnuwa wniosek, 瞠 problemem 闚czesnej Cracovii by brak zgrania dru篡ny. - Pozostali czterej napastnicy reprezentowali cztery odmienne typy. By wi璚 na 鈔odku indywidualista Korbas, kt鏎y nonszalancj i niepotrzebnym dryblingiem doprowadza do pasji zwolennik闚 swych barw. By Zieli雟ki, kt鏎y po d逝giej przerwie robi, co m鏬, ale nie potrafi zast徙i pe軟owarto軼iowego Malczyka. By Szeliga, gracz ofiarny i pracowity, ale na skutek egoizmu Korbasa, pozbawiony pi貫k - i wreszcie Zembaczy雟ki niemaj帷y pola do popisu, wobec formy swych partner闚. W tym stanie rzeczy sta這 si jasnym, dlaczego "bramkostrzelny" atak Cracovii gra poni瞠j formy".
Z kolei "Krakowski Kurier Wieczorny" nie potrafi odnale潭 emocji w tym meczu, a ich nap璠zanie uzna za elementy komercjalizacji. "Oczekiwane z wielkim zainteresowaniem tzw. derby krakowskie nie przynios造 spodziewanej emocji. Mecze te ju dawno przesta造 elektryzowa. Tylko ze wzgl璠闚 kasowych podtrzymuje si ten sztuczny czynnik walki o prymat. W rzeczy samej zawody miejscowych rywali niczym nie r騜ni造 si od tylu innych, chyba tym, 瞠 Cracovia gra豉 b. s豉bo, mo瞠 najgorzej w tym sezonie".

derby KrakowaFot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

 

 

Derby Krakowa z 1938 roku - bramkarz Wis造 Jerzy Jurowicz i pi趾arz Cracovii w walce o Derby Krakowa z 1938 roku - bramkarz Wis造 Jerzy Jurowicz i pi趾arz Cracovii w walce o Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pada造 ze zmiennym szcz窷ciem

1 maja 1938: Wis豉 - Cracovia 2:2
W 1938 roku dziennikarz "PS" pr鏏owa wyja郾i, na czym polega fenomen derb闚 Krakowa. To by 67. mecz Cracovii i Wis造. "Kto nie by 鈍iadkiem walki Cracovia - Wis豉, kto nie umia wczu si we fluid unosz帷y nad trybunami, ten meczu tego nigdy nie zrozumie. Mecz Cracovia - Wis豉 to widowisko specyficzne, pe軟e wielkich napi耩 i wy豉dowa. Dzisiejsze spotkanie mia這 jednak jeszcze jeden moment, kt鏎y przyczyni si wybitnie do spot璕owania napi璚ia. Czynnikiem tym by造 bramki. Pada造 one od samego pocz徠ku. Pada造 ze zmiennym szcz窷ciem. Przez 25 minut wa篡造 si losy to w jedn to w drug stron. Trybuna falowa豉, to zn闚 zamiera豉 w bezruchu. Zale積ie kt鏎 stron darzy豉 sympatiami".
Po 鈍ietnej pierwszej po這wie, w drugiej obie dru篡ny spu軼i造 mocno z tonu. "Bramek zabrak這, pozosta造 tylko dobre ch璚i. Po pauzie sytuacja zmieni豉 si. Pocz徠kowo obustronne zmagania, a p騧niej lepsza gra Cracovii. Zn闚 wzm鏬 si moment napi璚ia. Jedni czekali z dr瞠niem serca na "realizacj", drudzy, "modlili si", by ch這pcy ich dali z siebie wszystko i nie dopu軼ili do kl瘰ki. Tak p造n窸y d逝gie minuty, kt鏎e... nie przynios造 zmiany. Widz oddycha z ulg i wychodzi za bram. Mia do嗆 napr篹enia, pozosta czas na spokojn analiz i krytyk".

derby KrakowaFot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

 

 

Derby Krakowa z 1939 roku - kibice na trybunach w czasie meczu. Derby Krakowa z 1939 roku - kibice na trybunach w czasie meczu. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wimbledon, Oxford-Cambridge i... sardynkowa prasa

7 maja 1939: Wis豉 - Cracovia 5:1
69. derby Krakowa "wzbudzi造 nieprawdopodobne wprost zainteresowanie w ko豉ch nie tylko sportowych ca貫go miasta. Zainteresowanie to zwi瘯sza fakt, i wszystkie dru篡ny krakowskie znalaz造 si obok Ruchu u czo豉 tabeli ligowej, udowadniaj帷, i pi趾arze grodu podwawelskiego zechc powa積iejsz w tym mroku odegra rol w mistrzostwach Polski. Zainteresowanie zawodami jest niebywa貫, do嗆 powiedzie, i osiem poci庵闚 popularnych przywiezie tysi帷e os鏏 na ten mecz, kt鏎e przyje盥瘸 b璠 ze wszystkich pobliskich miejscowo軼i. Poci庵i zostaj uruchomione z Katowic, Chorzowa, Tarnowa, Rzeszowa, N. S帷za, O鈍i璚imia, Bielska itd." - informowa "Ilustrowany Kuryer Codzienny".
"Nowy Dziennik" ju wtedy to spotkanie nazywa 鈍i皻 wojn. "Historia walk o prymat pi趾arski pomi璠zy Wis陰 a Cracovi datuje si ju od przesz這 30 lat i przechodzi豉 r騜ne perypetie. Zawsze jeszcze gromadzi ta "鈍i皻a wojna" tysi帷e widz闚, elektryzuje i emocjonuje ca造 krakowski 鈍iat sportowy, a trasa od plant uniwersyteckich do stadionu miejskiego roi si od nieprzebranych t逝m闚 i sznur闚 aut i doro瞠k. Krak闚 wygl康a w闚czas jak milionowe miasto. 畝dne wypadki polityczne nie mog usun望 w cie derby pi趾arskiego Krakowa. Ju prawie jak fina Cupu Anglii, wy軼ig Oxford - Cambridge albo Wimbledon w miniaturze. Nie radzi豚ym tylko nikomu wybra lokomocji tramwajowej linii Nr 4. Ta przeja盥磬a to raczej reminiscencje tramwaju konnego sprzed 40 lat, a r闚nie sardynkowa prasa w najs這wniejszym znaczeniu".
Mecz przebieg bez eksces闚. "W por闚naniu z ubieg造mi laty by豉 ona [atmosfera] znacznie spokojniejsza, zar闚no nastawienie graczy, jak te i reakcja trybuny, pozbawione by造 tych wielkich wy豉dowa, kt鏎e zwykle odbiera造 grze w豉軼iwe pi瘯no i powodowa造 nieprzewidziane wyskoki" - informowa "PS".
Kibice skupili si na grze, bo... ?zdobycie przez Wis喚 bramki w pierwszej minucie wnios這 odrazu do gry czynnik zwi瘯szonego zainteresowania. Giergiel przebiwszy si przytomnie strzeli w r鏬 i Wis豉 obj窸a momentalnie prowadzenie. Oczywi軼ie 瞠 poderwa這 to oba zespo造, kt鏎e ze zwi瘯szon pasj rzuci造 si do walki. O ile jednak Cracovia nie zdo豉豉 niczego uzyska, o tyle Wis豉 strzeli豉 jeszcze dalsze dwie bramki przez Giergiela w 25. min, Artura w 36. min. Szczeg鏊nie pi瘯na by豉 bramka Artura, kt鏎y ci庵n帷 z daleka, umia zmyli obro鎍闚, a potem strzeli przytomnie w g鏎ny r鏬 bramki".
"G這s Narodu" nie mia w徠pliwo軼i: "Tradycji sta這 si zado嗆. Cracovia zosta豉 rozgromiona przez Wis喚 1:5! Ale na karb tradycji mo積a z這篡 tylko wysoko嗆 wyniku, bo Wis豉 wygra豉 zas逝瞠nie, mo瞠 troch za wysoko. Na dobr spraw Cracovia nawet mia豉 mo瞠 wi璚ej z gry i gdyby wyzyska豉 wszystkie sytuacje podbramkowe - jak to uczyni豉 nieledwie Wis豉 - wynik zapewne by豚y inny. Ale to nie t逝maczy Cracovii, a przeciwnie obci捫a jej konto. Wis豉 zaprodukowa豉 nam - nie po raz pierwszy w tym sezonie - prawdziwy, nowoczesny football. Obrona twarda, ale graj帷a fair, pomoc pracowita, doskona豉 w ofensywie - zw豉szcza 鈍ietny "Neron" (co za paskudne pseudo!)".


Korzystali鄉y z serwis闚 wikipasy.pl i historiawisly.pl. Fotografie pochodz z Narodowego Archiwum Cyfrowego

Wi璚ej o: